Khảo sát kinh nghiệm nước ngoài về tài phán hành chính
18:30' 8/7/2009
Xuất phát từ yêu cầu khách quan của hoạt động quản lý Nhà nước và việc giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực hành chính, hầu hết các nước trên thế giới và khu vực đều coi trọng nghiên cứu và xây dựng hệ thống tài phán hành chính. từ truyền thống pháp lý, trình độ dân trí, tình hình kinh tế-xã hội, mỗi nước có một giải pháp khác nhau về việc tổ chức tài phán hành chính, nhưng về cơ bản, có mấy loại hình sau:

1- Tổ chức theo chế độ lưỡng hệ tài phán (tài phán tư pháp và tài phán hành chính), hai hệ thống tài phán độc lập với nhau. Tài phán tư pháp xét xử những việc về hình sự, dân sự…. được điều chỉnh bằng luật tư. Tài phán hành chính xét xử những khiếu kiện hành chính được điều chỉnh bằng luật công. Ở những nước theo cách tổ chức này, Toà án hành chính chia làm hai loại:

a) Cơ quan tài phán hành chính cấp cao có hai chức năng: tư vấn pháp lý và xét xử hành chính, đó là hội động Nhà nước (Le Conseil d’Etat). loại này điển hình là Pháp, Thổ Nhỹ Kỳ, Hy Lạp, Ai Cập, Bỉ, Thái Lan…

b) Tổ chức tài phán hành chính chỉ thực hiện chức năng xét xử hành chính. Loại này có các nước như Cộng hoà liên bang Đức, Thuỵ Điển, Phần Lan, Áo, Bồ Đào Nha, Côxtarica…

2- Tổ chức theo chế độ nhất hệ tài phán (Angglo – Sacxon), mô hình này chia làm hai loại:

a) Toà án tư pháp có thẩm quyền giải quyết các khiếu kiện hành chính, loại này điển hình là các nước: Anh, Aixơlen, Nauy, Sip, Irắc, Itxraen…

b) Toà án hành chính là phân Toà trong Toà án tư pháp (giải pháp hỗn hợp-mixte). Loại này có các nước như: Trung Quốc, Inđônêxia, Bênanh, Công gô…

 

I. Hệ thống tài phán hành chính Cộng hòa Pháp

 

Hệ thống tài phán hành chính cộng hoà Pháp độc lập với hệ thống tài phán tư pháp, độc lập với chính phủ và độc lập với quyền lực chính trị.

1. Về tổ chức

Hệ thống tài phán hành chính Cộng hoà Pháp bao gồm Hội đồng Nhà nước và các Toà án hành chính phúc thẩm, sơ thẩm.

a) Hội đồng Nhà nước

Hội đồng Nhà nước được thành lập từ năm 1997. Hiện nay có hai chức năng: tư vấn pháp lý và tài phán hành chính. Hội đồng có 5 ban hành chính và 1 ban hành tố tụng. Các ban hành chính thực hiện chức năng tư vấn pháp lý, Ban tố tụng thực hiện chức năng tài phán hành chính, với tư cách Toà án hành chính tối cao.

Ban tố tụng gồm 50 – 60 người, có 1 Trưởng ban, các cố vấn Nhà nước, các uỷ viên thỉnh cầu, các uỷ viên dự thính. Ban tố tụng chia làm 10 Tiểu ban, trong đó có 7 tiểu ban xét xử các tranh chấp trong lĩnh vực khác và 3 Tiểu ban chuyên xét xử các tranh chấp trong lĩnh vực thuế.

b) Các Toà án hành chính phúc thẩm

Hiện nay, Pháp có 5 Toà án hành chính phúc thẩm, 30 Toà án hành chính sơ thẩm. Ngoài ra còn có các Toà án hành chính chuyên biệt (Thẩm kế viện, Toà kỷ luật của các thầy thuốc). Các Toà án này chịu sự giám đốc của Hội đồng Nhà nước.

2- Về thẩm quyền

Toà  án hành chính Pháp có thẩm quyền giải quyết các khiếu nại hành chính liên quan đến luật công. Toà án hành chính giải quyết các loại khiếu nại sau:

a) Khiếu kiện đòi hủy bỏ quyết định hành chính. Một trách nhiệm khiếu kiện loại này chỉ được Tòa án hành chính chấp nhận khi có các điều kiện sau:

- Quyết định hành chính bị khiếu kiện phải là một văn bản pháp lý đơn phương do cơ quan hành chính đưa ra.

- Khiếu kiện chỉ có thể thực hiện trong một thời gian nhất định kể từ khi quyết định hành chính được công bố.

- Người khiếu kiện phải có quyền lợi liên quan trực tiếp đến quyết định hành chính mà mình khiếu kiện.

- Đơn khiếu kiện phải nêu lý do và yêu cầu của của người khiếu kiện.

- Đối với khiếu lại loại này, phán quyết của Toà án có thể bác bỏ đơn khiếu nại, hoặc huỷ bỏ một phần hay Toàn bộ quyết định hành chính bị khiếu nại.

b) Khiếu nại đòi bồi thường. Đây là loại khiếu kiện mà người đi khiếu kiện chỉ chứng minh quyền lợi của mình bị xâm phạm thì không chỉ yêu cầu huỷ bỏ quyết định hành chính mà còn dòi bồi thường thiệt hại.

Về nguyên tắc, trách nhiệm bồi thương của cơ quan hành chính chỉ bị truy cứu khi phạm lỗi.

3- Trình tự, thủ tục tố tụng

          Trình tự tố tụng ở Hội đồng nhà nước được tiến hành qua hai giai đoạn:

a) Giai đoạn thẩm cứu

Các lục sự nhận đơn, thụ lý hồ sơ gửi đến phòng phân tích đơn. Phòng phân tích đơn sẽ chuyển hồ sơ cho tiểu ban phụ trách lĩnh vực này. Nhân được hồ sơ, bộ phận thư kí của tiểu ban thông báo cho bên khiểu nại giải trình. Nhưng văn bản giải trình của cơ quan bị khiếu nại được thông báo cho người khiếu nại. Sau khi báo cáo, trình bày hết lý lẽ, lập luận của mình, trưởng tiểu ban sẽ giao hồ sơ cho một báo cáo viên, báo cáo viên này sẽ đưa ra một giải pháp Toàn bộ và một báo cáo viên khác giải thích những khía cạnh của vụ việc. Hai văn bản này được giao lại cho bộ phận thư ký. bộ phận này chuyển cho trưởn Tiểu ban. Trưởng Tiểu ban đóng vai trò dự thẩm hoặc là cử hai thành viên của Tiểu ban đóng vai trò dự thẩm. Dự thẩm nghiên cứu kỹ lưỡng giải pháp của báo cáo viên và đưa ra thảo luận tại Hội nghị Toàn thể tiểu ban. Tại hội nghị, báo cao viên đọc báo cáo đã soạn thảo trong đó nêu rõ lý lẽ của các bên, ý kiến của báo cáo viên, đọc dự thảo quyết định giải quyết của mình. Sau đó, dự thẩm viên phát biểu ý kiến, Tiểu ban thảo luận. nếu không có sự thống nhất báo cáo viên và dự thẩm viên, thì Tiểu ban bỏ phiếu thông qua dự thảo quyết định. Trong phiên họp của Tiểu ban còn có 1 – 2 uỷ viên chính phủ tham gia. Họ có thể phát biểu ý kiến, nhưng không bỏ phiếu.

Uỷ viên chính phủ là một chức trách công việc được các uỷ viên thỉnh cầu, cố vấn Nhà nước hay uỷ viên dự thính thay phiên đảm nhiệm trong một thời gian nhất định.

b) Giai đoạn giải quyết

Sau khi hồ sơ vụ việc đã được các báo cáo viên, dự thẩm viên, Tiểu ban nghiên cứu, Uỷ viên Chính phủ độc lập chuẩn bị một dự thảo kết luận, kết luận này được đọc lại tại phiên xét sử công khai.

Tại phiên Toà, Chủ toạ khai mạc, báo cáo viên trình bày sự việc, nêu cầu của các bên đối với Hội đồng Nhà nước. Uỷ viên Chính phủ phát biểu, sau đó Toà tiến hành họp bí mật; tiểu ban bỏ phiếu quyết định theo đa số, 15 ngày sau, phán quyết được công bố.

Nhìn chung, trình tự, thủ tục ở các cấp giống nhau nhưng thông thường, việc giải quyết các vụ việc ở Toà án hành chính cấp dưới đơn giản hơn.

Bản án của Toà án hành chính có thể bị kháng án ( trừ những bản án xét xử sơ thẩm đồng thời trung thẩm), thời gian kháng án là hai tháng. Trường hợp khẩn cấp theo quy định của pháp luật là 15 ngày.

Toà án hành chính tối cao (hội đồng Nhà nước) có thể ra quyết định phạt tiền đối với những đối tượng không thi hành phán quyết của Toà án.

4- Quy chế hội đồng thành viên hội đồng Nhà nước và các Toà án hành chính (thẩm phán)

a)   Các thành viên hội đồng Nhà nước: Do sác lệnh của tổng thống bổ nhiệm, bao gồm:

Các chức nghiệp trong hội đồng Nhà nước bao gồm: phó chủ tịch, các trưởng ban, các cố vấn Nhà nước, các uỷ viên thỉnh cầu, các uỷ viên dự thính.

- Các uỷ viên dự thính bao gồm: các chuyên viên bạc 1 và 2, chọn từ các sinh viên tốt nghiệp loai giỏi trường hành chính quốc gia, sau 18 tháng thực tập được bổ nhiệm chuyên viên bậc 1.

- Các uỷ viên thỉnh cầu: ¾ là các thành viên hội đồng Nhà nước đã giữ chức vụ uỷ viên dự thính từ 3 đến 5 năm còn lại ¼ là do chính phủ chọn.

- Các cố vấn Nhà nước: 2/3 là các uỷ viên thỉnh cầu đã giữ chức vụ này 13 – 14 năm; và 1/3 là do chính phủ chọn.

- Các trưởng ban do chính phủ bổ nhiệm trong số các cố vấn Nhà nước

- Phó chủ tịch thực tế là người đứng đầu hội đồng Nhà nước, vì chủ tịch hội đồng Nhà nước là thủ tướng chính phủ chỉ mang tính chất lễ nghi.

b) Hội đồng tối cao các thẩm phán hành chính: Việc thăng thưởng, kỷ luật các Thẩm phán Tòa án hành chính do Hội đồng tối cao các Tòa án hành chính tiến cử với Chính phủ. Hội đồng này còn là cơ quan quản lý kinh phí hoạt động của các Toà án hành chính, góp phần để các Tòa án hành chính độc lập trong xét xử.

Hội đồng tối cao các Tòa án hành chính bao gồm: đại diện hội đồng Nhà nước, đại diện Bộ Tư pháp và một số đại biểu do các Thẩm phán bầu ra.

 
II. Tòa án hành chính Cộng hòa liên bang Đức

Tòa án hành chính Cộng hòa liên bang Đức được thiết lập thành một hệ thống độc lập với Toà án tư pháp.
1-    Về tổ chức:
Các Toà án hành chính được tổ chức theo 3 cấp xét xử:

- Toà án hành chính sơ thẩm: thành lập theo địa dư quận, huyện.

- Toà án hành chính phúc thẩm: thành lập theo địa dư tỉnh.
-   Toà án hành chính tối cao: thuộc liên bang.

2-  Về thẩm quyền:

Trước tiên, Công dân khiếu nại với cơ quan hành chính đã có hành vi hành chính xâm phạm đến quyền lợi, lợi ích của mình. Nếu không thỏa đáng, công dân tiếp tục khiếu nại đến cơ quan hành chính cấp trên. Trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết của cơ quan này thì được thưa kiện lên Tòa án hành chính sơ thẩm. Phán quyết của Toà án hành chính sơ thẩm có thể bị khác án lên Tòa án hành chính phúc thẩm. Phán quyết của Tòa án hành chính phúc thẩm có thể bị khác án lên Tòa án hành chính tối cao. Nếu công dân không đồng ý với phán quyết của toà hành chính tối cao thì được quyền kiện lên Tòa án Hiến pháp. Tòa án này có quyền xét xử chung thẩm tất cả các vụ kiện hành chính đã được gải quyết ở các Tòa án.

3-  Trình tự thủ tục:

Khi công dân tiến hành việc khiếu nại, trước tiên họ khiếu nại với cơ quan hành chính đã ra quyết định hoặc đã có hành vi xâm hại đến quyền, lợi ích của mình. Nếu cho rằng cơ quan hành chính đó giải quyết không thoả đáng, công dân tiếp tục khiếu nại lên cơ quan hành chính cao hơn một cấp. Trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết, thì công dân được khiếu nại lên cơ quan hành chính phúc thẩm. Phán quyết của Toà án phúc thẩm có thể bị kháng án lên Toà án hành chính tối cao. Nếu công dân không đồng ý với phán quyết của Toà án tối cao có thể khiếu nại lên Toà án hiến pháp, Toà án này có thể xét xử chung thẩm tất cả các vụ kiện đã được giải quyết ở các Toà án. Về thủ tục, khi nhận được khiếu nại, Toà án thông báo cho bên bị khiếu nại đến Toà để cung cấp tài liệu liên quan, giải trình về vụ việc của mình.

Trong quá trình tố tụng, các đương sự có quyền tranh tụng, có quyền nhờ luật sư giúp đỡ. Việc tranh tụng bằng lời thường tiến hành ở cấp sơ thẩm, còn cấp phúc thẩm và Toà án tối cao, việc xem xét chủ yếu trên văn bản. Trước khi ra phán quyết, Toà án tiến hành các bước điều tra, xem xét, thu thập chứng cứ, tổ chức tranh tụng, khi phán quyết phải yêu cầu hai bên đương sự có mặt.

Toà án xét xử có sự tham gia có mặt của Hội thẩm. Hội động xét xử của Tòa án sơ thẩm có 3 Thẩm phán và 2 Hội thẩm. Hội đồng xét xử của Toà án phúc thẩm có 3 Thẩm phán, một số trường hợp them 2 Hội thẩm. hội đồng xét xử của Toà án tối cao có 5 Thẩm phán, không có Hội thẩm.

4 - Về Thẩm phán các Tòa án hành chính

Cộng hoà Liên bang Đức có chung một đội ngũ Thẩm phán, trong đó các Thẩm phán chuyên về tư pháp và các Thẩm phán chuyên về hành chính. Họ được đào tạo gần như nhau và có 2 tiêu chuẩn: đã tốt nghiệp Đại học Luật và có quá trình thực tập để bồi dưỡng nghiệp vụ (6 tháng thực tập luật Dân sự, 6 tháng thực tập luật Hình sự, 6 tháng thực tập luật hành chính, 6 tháng thực tập ở các toà án khác), kết thúc quá trình thực tập là một kỳ thi quốc gia.

Việc bổ nhiệm các Thẩm phán Toà án hành chính phúc thẩm và Toà án hành chính tối cao do một Ban tuyển chọn Thẩm phán tiến hành, trình Tổng thống bổ nhiệm. Ban tuyển chọn Thẩm phán bao gồm: Bộ trưởng Tư pháp liên bang, 16 Bộ trưởng Tư pháp bang và 17 nghị sĩ Quốc hội do Tổng thống chỉ định.

 

III. Tòa án hành chính Thụy Điển

 

Toà án hành chính Thuỵ Điển được năm 1909. Đến nay, các Tòa án hành chính ở Thụy Điển là một hệ thống hoàn chỉnh, độc lập với hệ thống Tòa án tư pháp.

1-Về tổ chức:

Hệ thống Toà án hành chính Thụy Điển gồm 3 cấp:

-         Toà án hành chính tỉnh

-         Toà án hành chính khu vực

-         Toà án hành chính tối cao

2-Thẩm quyền:

Toà án hành chính giải quyết các khiếu nại hành chính của công dân được điều chỉnh bằng luật công.

Ở Thuỵ Điển, các cơ quan như Hội đồng Bộ trưởng, Bộ và Tổng cục Trung ương, các Hội động Thị chính địa phương cũng giải quyết các khiếu nại hành chính.

+ Toà án hành chính tối cao có thẩm quyền:

- Xem xét những đơn kháng án chống lại các quyết định giải quyết của Toà Phúc thẩm.

- Những đơn kháng án chống lại các quyết định đã giải quyết của các cấp cơ quan.

+ Thẩm quyền của Toà án hành chính khu vực (phúc thẩm)

- Xét xử những vụ việc kháng án chống lại quyết định đã giải quyết của Toà sơ thẩm.

- Xét xử những những vụ việc cơ quan hành chính đã giải quyết nhưng đương sự còn khiếu nại.

+ Thẩm quyền của Tòa án Tỉnh (sơ thẩm):

 - Xét xử khiếu nại với quyết định hành chính của chính quyền địa phương, kể cả những quyết định hành chính của cơ quan trung ương đóng tại địa phương

3-Thủ tục tố tụng:

Toà án hành chính giải quyết các khiếu nại hành chính, về cơ bản, giống trình tự, thủ tục tố tụng dân sự. Thành phần Hội đồng xét xử bao gồm: Thẩm phán và Hội thẩm phán nhân dân, hoặc các Thẩm phán hợp thành, thành viên hội đồng xét xử và những người liên quan khác tuân theo nguyên tắc hội trạng cáo trạng, các đương sự có quyền tranh tụng trước toà, có quyền dùng tiếng nói và chữ viết của mình, có quyền nhờ luật sư bào chữa… Toà án xét xử công khai.

Trình tự giải quyết 1 khiếu nại: công dân không đồng ý với quyết định hành chính trước hết khiếu nại với cơ quan hành chính. Các cơ quan hành chính này có trách nhiệm xem xét, giải quyết. Trường hợp không đồng ý với quyết định đã giải quyết của cơ quan hành chính, công dân có quyền khiếu nại với toà án hành chính sơ thẩm, hoặc với cơ quan quản lý hành chính cấp trên. Cơ quan hành chính đã giải quyết, có trách nhiệm chuyển toàn bộ hồ sơ vụ việc cho cơ quan hành chính cấp trên hoặc toà án hành chính sơ thẩm quyền giải quyết.

4-Thẩm phán:

Thẩm phán hành chính do Chính phủ bổ nhiệm, cụ thể Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm Thẩm phán toà án hành chính tối cao theo đề nghị của Bộ trưởng Tư pháp và sau khi lấy ý kiến của phiên họp toàn thể Chính phủ.

Thẩm phán toà án hành chính cấp dưới được Thủ tướng uỷ nhiệm cho Bộ trưởng Tư pháp quyết định trên cơ sở đề nghị của bộ Tư pháp và Chánh án toà án hành chính tối cao.

Thẩm phán toà án hành chính phải đạt những tiêu chuẩn chặt chẽ, khắt khe, cao hơn tiêu chuẩn của thẩm phán thường. Thẩm phán phải học qua trường Luật, có 2 năm tập sự tại toà án sơ thẩm hoặc toà án phúc thẩm, có 9 tháng làm việc tại toà án phúc thẩm, được 2 thẩm phán kèm cặp, sau thời gian làm việc từ 10-15 năm mới được bổ nhiệm làm thẩm phán.

 

IV. Tòa án hành chính Trung Quốc
1-Về tổ chức:

Toà án hành chính Trung quốc không tổ chức thành hệ thống độc lập mà được thành lập thành phân toà của Toà án nhân dân gồm 4 cấp:

- Toà án cấp sơ thẩm ở huyện;

- Tòa án trung cấp ở tỉnh;

- Tòa án tối cao.

2-Về thẩm quyền:

      a) Thẩm quyền theo việc: Toà án hành chính Trung Quốc có thẩm quyền xét xử các khiếu nại của công dân, pháp nhân trong các trường hợp cụ thể sau đây:

- Không đồng ý với việc xử phạt hành chính như: bắt giữ, xử phạt,thu giấy chứng nhận cho phép kinh doanh., giấy chứng nhận nghề nghiệp, buộc ngừng sản xuất, tịch thu tài sản.

- Không đồng ý biện pháp cưỡng chế hành chính như: áp giải, quản thúc,hạn chế tự do thân thể hoặc được quyền niêm phong tài sản.

- Cho rằng quyền tự do kinh doanh bị các cơ quan hành chính xâm phạm.

- Cho rằng đã phù hợp với các điều kiện pháp luật quy định trong việc đề nghị các cơ quan hành chính cấp giấy phép hoặc giấy chứng nhận, nhưng các cơ quan hành chính từ chối.

- Đề nghị các cơ quan hành chính thực hiện chức trách do pháp luật quy định về việc bảo vệ quyền con người, quyền tài sản, nhưng các cơ quan hành chính không thực hiện hoặc không trả lời .

- Cho rằng các cơ quan hành chính không trợ cấp tiền theo quy định của pháp luật .

- Cho rằng cơ quan hành chính vi phạm pháp luật về thi hành nghĩa vụ

- Cho rằng cơ quan hành chính vi phạm quyền tài sản, các quyền cá nhân khác.

Ngoài ra, pháp luật có thể quy định những loại việc khác thuộc thẩm quyền của toà án hành chính.

Những việc sau đây không thuộc thẩm quyền của Tò án hành chính:

- Những hành vi mang tính quốc gia , quốc phòng ,ngoại giao,

- Những văn bản pháp qui qui định hành vi hành chính hoặc những quyết định ban hành có phạm vi hiệu lực rộng lớn mang tính chất bắt buộc chung do cơ quan hành chính qui định.

- Việc bổ nhiệm, miễn nhiệm của cơ quan hành chính đối với cán bộ, nhân viên trong cơ quan hành chính.

- Những hành vi hành chính cụ thể do cơ quan hànhh chính quyết định lần cuối cùng do pháp luật qui định.

b) Thẩm quyền theo lãnh thổ: Toà án có thẩm quyền giải quyết các khiếu nại hành chính là toà nơi bị đơn cư trú. Trường hợp đối tượng khiếu nại là bất đọng sản thì Toà án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết.

3-Về tố tụng hành chính

Nhìn chung, Toà án hành chính Trung Quốc áp dụng thủ tục tố tụng dân sự: Toà án xét xử theo nguyên tắc tập thể, quyết định theo đa số, Hội đồng xét xử với những người liên quan khác trong quá trình tố tụng phải tuân theo nguyên tắc hồi tỵ, cáo tỵ. Các đương sự có quyền bào chữa, có quyền dùng tiếng nói và chữ viết của mình.

Toà án hành chính xét xử và có quyền đưa ra các phán quyết sau:

- Giữ nguyên quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính cụ thể (hành vi hành chính bị kiện).

- Bỏ đi từng phần hoặc toàn bộ quyết định hành chính, hành vi hành chính cụ thể.

Toà án hành chính Trung Quốc được áp dụng các biện pháp sau:

- Phạt tiền, buộc bồi thường và báo cho ngân hàng rút tiền từ tài khoản của cơ quan hành chính.

- Nếu quá thời gian qui định mà cơ quan hành chính không thi hành, mỗi ngày quá hạn xử phạt từ 50 – 100 nhân dân tệ.

- Đưa kiến nghị tư pháp cho cơ quan hành chính quản lý cấp trên hoặc cơ quan có thẩm quyền giám sát, cơ quan quản lý nhân sự. cơ quan này, khi nhận được kiến nghị, phải căn cứ vào những qui định của pháp luật để xử lý và phải báo cáo việc xử lý do Toà án có thẩm quyền biết.

- Trường hợp do việc không thi hành quyết định hoặc bản ấn của Toà án dẫn đến phạm tội thì có quyền truy cứu trách nhiệm hình sự đối với thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp và nhân viên có trách nhiệm trực tiếp thi hành.

 

V. Hệ thống tài phán Hành chính Vương quốc Thái Lan

Năm 1979, Thái Lan ban hành đạo luật về Hội đồng Nhà nước. Theo qui định của đạo luật này, hệ thống tài phán hành chính của Thái Lan được tổ chức và hoạt động như sau:

1-  Về tổ chức:

Bao gồm Hội đồng Nhà nước và Hội đồng tố tụng hành chính vùng

- Hội đông Nhà nước có 2 chức năng: tư vấn pháp lý và xét xử khiếu kiện hành chính. Đứng đầu Hội đồng Nhà nước là Thủ tướng Chính phủ, các thành viên là những cố vấn pháp lý.

Hội đồng Nhà nước được chia thành Hội đồng tố tụng hành chính, Hội đồng tư vấn pháp lý, Văn phòng Hội đồng Nhà nước. Hội đồng tố tụng hành chính là cơ quan chức năng giải quyết các khiếu kiện hành chính của công dân, được phân ra thành các ban chức năng. Các ban này có chức năng giải quyết từng loại khiếu nại theo qui định. mỗi ban chức năng có các cố vấn xét xử hành chính. Trong hội đồng xét xử hành chính còn có một số Uỷ viên Chính phủ, các Uỷ viên này có nhiệm vụ nghiên cứu xem xét và đưa ra các ý kiến về các vụ việc khiếu nại đã được thụ lý trước Ban tố tụng hành chính khi xem xét, giải quyết.

- Hội đồng tố tụng hành chính vùng là cơ quan xét xử các khiếu nại hành chính ở vùng đó

2- Về tố tụng

Hội đồng Nhà nước Thái Lan chưa được tổ chức như một Toà án độc lập nên về trình tự, thủ tục còn rất đơn giản và về cơ bản, có nhiều điểm giống với tố tụng dân sự. Cụ thể như sau:

Khi nhận được một khiếu nại hành chính, các cố vấn xét xử hành chính nghiên cứu và thảo nghị nhân danh Hội đồng tố tụng hành chính. Quyết định giải quyết khiếu nại phải được đa số ý kiến trong Hội đồng quyết định. Trong quá trình xem xét, một Uỷ viên Chính phủ trình bày tóm tắt sự việc, phát biểu ý kiến và đưa ra các căn cứ pháp lý về việc giải quyết vụ việc. Sau khi xem xét, Hội đồng tố tụng hành chính đưa ra kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ đưa ra các mệnh lệnh sau:

- Trường hợp nhân viên Nhà nước sao nhãng việc thi hành chức trách của mình hoặc thi hành chậm trễ, thì ra lệnh cho người đứng đầu cơ quan nhà nước có trách nhiệm yêu cầu câp dưới thi hành ngay chức trách của mình trong thời gian nhất định.

- Trường hợp nhân viên nhà nước lạm quyền hoặc vi phạm pháp luật hoặc phạm lỗi về hình thức hay lỗi về thủ tục, khi hình thức và thủ tục này được coi là bắt buộc, hoặc đã hành động một cách thiếu nghiêm chỉnh hoặc không có lý do chính đáng thì ra lệnh huỷ bỏ văn bản bị khiếu nại hoặc ra lệnh cho cơ quan có thẩm quyền huỷ bỏ văn bản bị khiếu nại.

- Trường hợp khẩn cấp thì đưa ra một văn bản mới thay thế văn bản đó hoặc sửa đổi một văn bản của nhân viên nhà nước.

3-    Về thẩm quyền:

Hội đồng tố tụng hành chính xem xét các khiếu nại hành chính của công dân được điều chỉnh bằng luật công. hội đồng tố tụng hành chính chỉ xem xét các khiếu nại khi nó có một trong các điều kiện sau:

- Những người khiếu nại rõ rang chịu hoặc sẽ chịu một sự thiệt thòi hoặc thiệt hại.

- Thiệt thòi hoặc thiệt hại đó do một nhân viên nhà nước gây ra vì:

+ Sao nhãng chức trách

+ Thi hành chức trách chậm trễ

+ Vượt quá quyền hạn

+ Đã phạm một lỗi về hình thức, hoặc lỗi về thủ tục trong trường hợp hình thức hoặc thủ tục này là một thể thức quan trọng

+ Đã hành động một cách không đúng đắn

Hội đồng tố tụng hành chính không giải quyết các khiếu nại liên quan đến các việc sau:

- Một hành vi có tính chất chính trị mà Chính phủ phải chịu trách nhiệm trước Quốc hội.

- Một vấn đề mà Hội động Bộ trưởng hoặc Thủ tướng Chính phủ có quyết định dứt khoát.

- Một việc còn đang trong quá trình giải quyết trước Toà án đã có bản án hoặc có quyết định cuối cùng.

- Một vụ việc mà người khiếu nại không tiến hành đầy đủ các thủ tục, trình tự mà luật qui định bắt buộc phải tiến hành trước khi đưa ra Hội đồng tố tụng hành chính.

- Một vụ việc mà Hội đồng tố tụng hành chính có quyết định cuối cùng, trừ trường hợp phát hiện tình tiết mới.

- Một vụ việc mà người khiếu nại đã rút đơn kiện

- Một vụ viếc đã tuyên bố là mất quyền khiếu nại

4-Tiêu chuẩn, nhiệm kỳ của cố vấn xét xử hành chính

Các cố vấn xét xử hành chính phải có kiến thức pháp luật, kiến thức về khoa học chính trị, khoa học kinh tế, khoa học xã hội, khoa học hành chính và có thâm niên công tác trong một số ngành nhất định như: giảng viên về luật ở các trường Đại học luật, Thẩm phán cao cấp, cố vấn cao cấp giải quyết khiếu nại hành chính …, cố vấn xét xử hành chính do nhà vua bổ nhiệm có nhiệm kỳ là 3 năm.

 

VI. Dự luật về Tòa án Hành chính Vương quốc Marốc

Vương quốc Marốc là nước đang xúc tiến việc thiết lập các Toà án hành chính. Ngày 27/6/1990, Bộ Tư pháp duyệt qua dự luật về Toà án hành chính. Dự luật này qui định:

1-
 
Về tổ chức:

 Hệ thống toà án hành chính tổ chức theo 2 cấp xét xử:

- Toà án hành chính sơ thẩm (thành lập theo địa dư vùng): Mỗi Toà án hành chính vùng có một Chủ tịch và nhiều Thẩm phán, 1 đại diện của nhà vua, 1 công tố viên, 1 lục sư. Mỗi Toà án hành chính vùng có thể được chia thành nhiều bộ phận tuỳ thuộc tính chất loại việc được giải quyết.

- Toà án hành chính phúc thẩm: là phân toà nằm trong Toà án tối cao có trách nhiệm xử phúc thẩm và chung thẩm các kháng án đối với các phán quyết của Toà án sơ thẩm.
2 - Về thẩm quyền:

Toà án hành chính có thẩm quyền xét xử các khiếu nại đối với quyết định của cơ quan quản lý hành chính, các tranh chấp liên quan đến khế ước hành chính, các hoạt động nhằm bồi thường thiệt hại do hành vi của cơ quan công quyền gây ra. Về nguyên tắc chung, Toà án hành chính giải quyết tất cả các khiếu nại hành chính.

Toà án hành chính của Toà án tối cao xét xử sơ thẩm đồng thời chung thẩm các việc:

- Khiếu nại đòi huỷ bỏ văn bản pháp qui hoặc huỷ bỏ văn bản của Thủ tướng.

- Khiếu nại quyết định của một cơ quan hành chính mà phạm vi áp dụng vượt quá thẩm quyền của một Toà án hành chính sơ thẩm.

- Các tranh chấp liên quan đến các nhân viên, công chức do nhà vua chỉ định hoặc do sắc lệnh bổ nhiệm.

Theo dự luật này, thẩm quyền xét xử các vụ việc của Toà án hành chính chia thành mấy loại sau:

- Khiếu nại đòi huỷ bỏ văn bản hành chính lạm quyền

- Khiếu nại về bầu cử

- Khiếu nại liên quan đến việc trưng thu, trưng dụng vì mục đích chung

- Các khiếu nại liên quan đến lĩnh vực thuế

- Các khiếu nại liên quan đến các khoản trợ cấp

Ngoài ra, Toà án hành chính còn xem xét tính hợp pháp của các văn bản hành chính khi Toà án tư pháp trưng cầu ý kiến trong một vụ tố tụng dân sự.

3 - Trình tự, thủ tục tố tụng:

Các qui định của Bộ luật tố tụng dân sự được áp dụng với hoạt động của Toà án hành chính Marốc.

4 -  Về thẩm phán:

Việc tuyển chọn, đào tạo, bổ nhiệm cũng như quyền và nghĩa vụ của Thẩm phán Toà án hành chính theo qui định chung tại Điều lệ các quan toà ban hành ngày 11/11/1974.

 VII. Tòa án hành chính Italia

1- Về tổ chức:

Toà án hành chính Italia được tổ chức thành một hệ thống thuộc Chính phủ. Hiện nay, hệ thống Toà án hành chính ở Italia được tổ chức theo hai cấp:

- Hội đồng Nhà nước (thành lập năm 1960) là cơ quan xét xử cao nhất các khiếu nại hành chính. hội đồng Nhà nước còn có chức năng tư vấn pháp lý cho Chính phủ.

- Các toà án hành chính sơ thẩm ( thành lập năm 1971), được tổ chức theo địa dư tỉnh, có chức năng xét xử sơ thẩm các khiếu nại hành chính.

2- Về thẩm quyền:

Toà án hành chính có thẩm quyền phán quyết các quyết định của cơ quan hành chính bị khiếu nại. Nghĩa là, Toà án hành chính chỉ xem xét quyết định đó là hợp pháp hay bất hợp pháp, có lạm quyền hay không, còn việc bồi thường thiệt hại thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án tư pháp.

3- Về trình tự, thủ tục tố tụng:

Khi công dân đến khiếu nại một quyết định hành chính, thì trước hết đưa khiếu nại đến cơ quan hành chính đã ra quyết định đó. Nếu không đồng ý với cách giải quyết của cơ quan này thì được quyền:

- Khiếu nại lên cơ quan hành chính cấp cao hơn

- Kiện đến Toà án hành chính sơ thẩm

- Kiện đến Hội động Nhà nước (nếu vụ việc đó thuộc thẩm quyền của Hội đồng Nhà nước theo qui định của pháp luật.

Trong quá trình giải quyết, Toà án hành chính yêu cầu các bên đương sự thu thập và cung cấp chứng cứ, tài liệu có liên quan xem xét và tuyên án. Các bên đương sự không được tranh tụng trước toà. từ năm 1990, pháp luật Italia có qui định cho các bên được tiếp cận quá trình giải quyết của Toà án hành chính.

4- Đào tạo và bổ nhiệm Thẩm phán

Tiêu chuẩn của Thẩm phán Toà án hành chính là phải tốt nghiệp Đại học luật với số điểm cao. Sau khi được Ban tuyển chọn Thẩm phán kiểm tra thì được vào làm việc tại Toà án. Qua 5 năm công tác, Ban tuyển chọn Thẩm phán tổ chức thi lần thứ nhất để chọn những người xuất sắc nhất bổ nhiệm Trợ lý Thẩm phán. 5 năm sau tổ chức thi lần 2 để đề nghị Bộ Tư pháp bổ nhiệm Thẩm phán. Ban tuyển chọn Thẩm phán do Hội đồng Thẩm phán cấp cao bầu ra. Hội động Thẩm phán cấp cao do Tổng thống làm chủ tịch, có chức năng xem xét việc thăng thưởng, kỷ luật, thuyên chuyển công tác của các Thẩm phán Toà án hành chính.

VIII. Việc giải quyết khiếu kiện hành chính tại Xingapo

Xingapo không có Tòa án hành chính riêng biệt. Thông thường, các khiếu nại hành chính được giải quyết tại Tòa thương thẩm. Nói chung các vấn đề liên quan đến xã hội hoặc Chính phủ thì thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật hành chính. Nhìn chung, các khiếu kiện hành chính thường liên quan đến các vấn đề sau đây:

- Cơ quan nhà nước, công chức nhà nước không thực hiện nhiệm vụ của họ theo quy định của pháp luật.

- Thực hiện các hành vi vượt quá thẩm quyền được pháp luật qui định (lạm quyền).

- Trường hợp công phát hiện các hành vi của cơ quan nhà nước, công chức nhà nước thì họ cũng có thể khiếu kiện đến Tòa tư pháp.

Việc giải quyết các khiếu kiện hành chính được thực hiện theo thủ tục giải quyết các vụ án dân sự như sau: Người khởi kiện (người có khiếu nại) được coi là nguyên đưon sẽ gửi trat tòa cho bị đơn.

Nếu bị đơn không muốn giải quyết khiếu nại tại Tòa án thì có thể gặp nguyên đơn hoặc Luật sư của nguyên đơn để giải quyết, bị đơn sẽ đỡ tốn kém chi phí cho luật sự hơn.

Nếu bị đơn muốn giải quyết vụ việc tại Tòa án  thì phải thuê Luật sư giúp đỡ càng sớm càng tốt. Luật siư sẽ thay mặt bị đơn gửi đến Tòa án “giấy chấp nhận có mặt”. Bị đơn cũng có thể tử gửi giấy này đến phòng thụ lý vụ án của Tòa án.

Giấy chấp nhận có mặt phải được gửi đến Tòa án trong thời hạn 8 ngày, từ ngày nhận được trát tòa. Nếu không, nguyên đơn có thể yêuu cầu Tòa án bắt buộc bị đơn phải thanh toán số tiền khiếu nại.

Việc từ chối chấp nhận trát tòa, khi trát tòa được gửi đến bị đơn, không là cho trát tòa này bị mất hiệu lực, đồng thời cũng không cản trở nguyên đơn được khiếu kiện tiếp tục.

Tiếp theo, hai bên phải xúc tiến việc thu thập các chứng cứ, tài liệu cần thiết để chứng minh hoặc biện hộ trước Tòa. Sau khi hai bên chuẩn bị xong chứng cứ, tài liệu cần thiết, các bên sẽ được thông báo về ngày mở phiên tòa xét xử. Tại phiên toà, trách nhiệm chứng minh thuộc về nguyên đơn; việc chứng minh được tuân theo nguyên tắc: bên nào đưa ra chứng cứ có giá trị hơn, bên đó sẽ thắng.

Sau khi xét xử, Thẩm phán quyết định vụ việc trên cơ sở các chứng cứ được các bên trình bày. Nếu nguyên đớn không chứng minh thành công khiếu kiện thì Thẩm phản sẽ huỷ bọ vụ việc. Nếu nguyên đơn thắng kiện, thông thường họ được bồi thường, bị đơn phải bồi thường cho nguyên đơn số tiền do Thẩm phán quyết định.

1- Một số đặc điểm của việc giải quyết khiếu kiện hành chính tại Tòa tư pháp

- Chỉ có Tòa thượng thẩm thuộc Tòa án tối cao mới có thẩm quyền giải quyết các khiếu kiện hành chính, còn Tòa sơ cấp không được trao thẩm quyền này.

- Cong dân có quyền khiếu kiện trực tiếp đến Tòa tư pháp chứ không cần phải thông qua cơ quan hành chính nhà nước.

- Tại phiên tòa, các Luật sư đại diện cho các bên, còn Ủy viên công tố sẽ đại diện cho cơ quan nhà nước.

- Không có thủ tục hòa giải trong việc giải quyết các khiếu kiện hành chính.

2- Các Hội đồng hành chính tại Xingapo

Để giải quyết một số vụ việc hành chính đặc biệt, ở Xingapo có thành lập cáp Hội đồng hành chính. Ví dụ: Hội đồng thành chính giải quyết các vụ việc về chiếm dụng đất đai, xây dựng, công nghiệp…Các Hội đồng hành chính này được thành lập theo từng văn bản cụ thể của Nghị viện. Văn bản của Nghị viện thành lập Hội đồng hành chính thuộc ngành hành pháp những được Nghị viện trao quyền tư pháp như một Tòa án hành chính. Hội đồng gồm một Thẩm phán Tòa thượng thẩm với tư cách Chủ tịch Hội đồng và các thành viên khác được tuyển chọn trong các chuyên gia từ các lĩnh vực cụ thể. Số lượng các chuyên gia này trong từng Hội đồng tùu thuộc vào tính chất của từng vụ việc và được văn bản của Nghị viện quy định cụ thể.

Hội đồng ra quyết định theo nguyên tắc đa số phiếu; Thẩm phán quyết định vấn đề áp dụng pháp luật. Nếu đương sự không đồng ý với quyết định của Hội đồng thì đệ đơn lên Tòa phúc thẩm.

 

IX. Tại Malaixia

1-Hệ thống hành chính và tư pháp hành chính ở Malaixia

Hệ thống quản lý hành chính, tư pháp ở Malaixia được thiết lập trên cơ sở mô hình Anglo – saxon (the Cômmn Law model). Một quan điểm hiến pháp quan trọng làm cơ sở cho cả hệ thống là quan điểm quản lý bằng pháp luật (the rule of law). Theo nguyên tắc quản lý bằng pháp luật, tất cả quyền lực nhà nước được biểu hiện và hạn chế bới pháp luật và đều chịu sự kiểm soát, xem xét của cơ quan tư pháp. Các Tòa án có nghĩa vụ giữ ngành hành pháp hoạt động trong phạm vi quyền lực được trao. Đó là nguyên tắc cơ bản vận hành trong hệ thống thông luật (Common Law - hệ thống pháp luật áp dụng án lệ) mà dẫn đến sự áp dụng thuyết Ultravies (lạm quyền) và kiểm soát của ngành Tư pháp đối với các hành vi hành chính nếu ngành hành pháp không tuân theo nguyên tắc này, thì các hành vi hành chính, quyết định hành chính đưa ra trong khi thực thi quyền lực hành chính sẽ không có hiệu lực và Tòa án có thể tuyên bố tính vô hiệu của nó. Nói một cách khác, thuyết lạm quyền được coi là bị vi phạm, nếu Tòa án phán xét rằng một quyền lực nào đó được thực hiện ngoài phạm vi thẩm quyền được phép, hoặc không hợp lý, hoặc không tuân theo thủ tục, trình tự luật định…Trong trường hợp đó, hành vi hành chính, quyết định hành chính bị coi là bất hợp pháp và vượt qua phạm vi thẩm quyền được phép.

Theo hệ thống thông luật, nguyên tắc quản lý bằng quản lý đòi hỏi tất cả các tranh chấp giữa công dân và Chính phủ phải được giải quyết tại Tòa Tư pháp. Cũng cần phải nhấn mạnh rằng Malaixia theo hệ thống phân chia quyền lực, có sự phân biệt rõ ràng giữa ba quyền: lập pháp, hành pháp và tư pháp. Các Thẩm phán tư pháp của Malaixia hoàn tòan độc lập với ngành hành pháp. Trong quá trình xét xử, họ không bị bất kỳ một tác động nào từ phía Chính phủ. Tuy nhiên, về tính khẩn cấp và đặc trưng của nền hành chính hiện đại, tư tưởng này chưa bao giờ được thực hiện một cách đầy đủ trong một quốc gia có hệ thống phúc lợi nhà nước hiện đại và Malaixia là một trong những quốc gia đó. Chính vì vậy đã phát sinh một nhu cầu ngày càng tăng là phải cho phép một hệ thống xét xử hành chính nằm ngoài Tòa án tư pháp. Hệ thống xét xử hành chính này thường được tiến hành bởi:

- Các quan chức hành chính của các cơ quan Chính phủ hữu quan trong các tranh chấp giữa công dân với Chính phủ.

- Các quan chức hành chính trong các khiếu kiện ra Tòa án tư pháp.

- Các Hội đồng hành chính.

Ở Malaixia, Tòa thượng thẩm có thể xem xét lại các quyết định của các cơ quan hành chính, của các Bộ trưởng hoặc các Hội đồng hành chính, nếu các hành vi hành chính hoặc quyết định hành chính đó vượt quá phạm vi thẩm quyền hay bất hợp pháp.

2-Việc giải quyết các khiếu kiện hành chính tại Malaixia

Cũng tương tự như Xingapo, các khiếu kiện hành chính ở Malaixia chủ yếu được giải quyết tại Tòa thượng thẩm thuộc Tòa án tối cao Malaixia; đối với một vụ việc hành chính đặc trưng, do các Hội đồng hành chính giải quyết. Có một số Hội đồng hành chính được thành lập theo văn bản pháp luật của Nghị viện như: Hội đồng về chiếm dụng đất đai, Ủy ban đặc biệt về thuế thu nhập, Hội đồng xử lý kỷ luật công chức, Tòa án công nghiệp…

Việc giải quyết các khiếu nại hành chính được thực hiện theo thủ tục, trình tự do Tòa thượng thẩm quy định. Tùy thuộc vào tính chất của từng loại việc mà trình tự, thủ tịc có khác nhau. Chính vì thể, khi khiếu kiện, đương sự phải lưu ý xem tính chất của vụ việc, bởi vì tòa có thể từ chối đơn khiếu kiện nếu đương sự không tuân theo trình tự, thủ tục mà pháp luật đã quy định đối với từng loại việc cụ thể.

3- Các hình thức bồi thường hành chính

- Writ of habeas corpus (yêu cầu đưa người bị bắt ra trước Tòa để xem xét nhà chức tranh có quyền giam giữ người đó không).

Thông thường, đây là yêu cầu của Tòa thượng thẩm đối với quan chức trại giam yêu cầu tha người bị giam khỏi nơi giam giữ, nếu xét thấy việc bắt giam là trái pháp luật. Đơn khiếu nại của đương sự có thể tuân theo Quy định số 54 của Tòa thượng thẩm năm 1980.

-Quyết định Mandamus

Đây là quyết định của Tòa thượng thẩm yêu cầu quan chức nhà nước phải thực hiện nhiệm vụ của họ theo quy định của pháp luật. Nếu quan chức nhà nước không tuân theo quyết định này thì có thể bị phạt tù. Đơn khiếu kiện về vấn đề này có thể làm theo thủ tục nêu tại Quy định số 53 của Tòa thượng thẩm năm 1980.
- Quyết định huỷ bỏ hoặc cấm

Đây là quyết định của Tòa thượng thẩm hủy bỏ một quyết định hành chính trái pháp luật hoặc vượt qua phạm vi thẩm quyền. Ví dụ: Hủy bỏ quyết định của cơ quan nhà nước về việc từ chối cấp giấy phép mà không giải thích lý do cho đương sự. Quyết định này của Tòa án được đưa ra theo Quy định số 53 của Tòa thượng thẩm năm 1980. Cũng cần lưu ý rằng, đối với một hành vi hành chính trái pháp luật thì biện pháp xử lý có thể là cấm cơ quan nhà nước thực hiện hoặc không thực hiện tiếp hành vi đó.

-Tuyên bố

Tuyên bố của Tòa thượng thẩm về việc xác định quy chế quyền hoặc địa vị của công dân theo pháp luật. Ví dụ: Một người có thể đề nghị Tòa thượng thẩm tuyên bố là anh ta là một công dân và vì thế không bị đuổi khỏi Tổ quốc mình. Một công chức bị sa thải trái pháp luật có thể đề nghị Tòa tuyên bố là anh ta bị sa thải trái pháp luật và vấn đang là công chức nhà nước. Vì thế anh vẫn có quyền được hưởng lương. Tuyên bố này có thể được đưa ra theo Quy định số 15 của Tòa thượng thẩm năm 1980. Lưu ý rằng, đây không phải là một biện pháp bồi thường đặc quyền.

- Lệnh của Tòa án

Hiệu lực của lệnh này là ngăn chặn việc thi hành các hành vi hành chính trái pháp luật. Biện pháp bồi thường này có thể được áp dụng theo phần III của luật 1950.

- Bồi thường vật chất

Theo hệ thống của Malaixia, bồi thường vật chất chỉ có thể được thực hiện nếu hành vi vi phạm hành chính và đương sụ phải chứng minh được là cơ quan nhà nước có lỗi trong việc gây thiệt hại. Ví dụ: Một nhân viên lái xe cho Nhà nước vô ý gây tai nạn cho công dân thì công dân bị thiệt hại đó có thể khiếu nại đòi bồi thường.

X. Một số nguyên tắc của xét xử hành chính Colombia

Tài phán hành chính Colombia bắt đầu hình thành từ rrát sớm, với cơ quan đại diện cao nhất của nó là Hội đồng Nhà nước được thành lập theo khuôn mẫu Hội đồng Nhà nước Pháp, bị bãi bỏ năm 1843. Được khôi phục lại vào năm 1886, bị bãi bỏ vào năm 1905 đến năm 1941 lại được khôi phục và hoạt động cho đến nay với tư cách “Tòa án tối cao xé xử hành chính”.

Trên cơ sở cải cách Hiến pháp năm 1910, luật số 130 năm 1913 lần đầu tiên quy định cụ theer cơ quan tài phán bao gồm: Một Tòa án tối cao về tài phán hành chính và hệ thống Toà án hành chính các cấp.

Năm 1941 Hội đồng Nhà nước được khôi phục với 3 chức năng mà đến nay vẫn tồn tại:

- Là cơ quan tài phán hành chính tối cao.

- Là cơ quan tư vấn cho Chính phủ.

- Là Hội đồng lập pháp thường trực có quyền thảo ra các dự án cải cách Hiến pháp, các đạo luật theo sự yêu cầu của Chính phủ hoặc chủ động thảo ra các dự án đó.

1- Một số nguyên tắc xét xử hành chính Colombia

Thẩm quyền và nguyên tắc xét xử Tòa án hành chính được quy định trong Hiến pháp và luật nói ở phần trên đây được thực hiện như sau:

- Hiện pháp và luật thỏa thuận quyền xét xử hành chính là một quyền đặc biệt cho các Tòa án hành chính mới có quyền năng này. Việc giải quyết các tranh chấp về quyền xét xử ấy do Hội đồng cao cấp các Thẩm phán đảm nhiệm. Thẩm quyền của Hội đồng nhà nước và các Tòa án hành chính là thẩo quyền tư pháp (thẩm quyền xét xử).

- Cũng như tất cả ccs cơ quan tư pháp, thẩm quyền của Tòa án hành chính trong hoạt động xét xử và tổ chức chỉ tuân theo các quy định của Hiến pháp và luật. Theo quy định của luật, Hội đồng cấp cao các Thẩm phán có quyền tạo ta, hợp nhất hay hủy bỏ các chức vụ trong hệ thống tài phán hành chính cũng như tư pháp.

- Nguyên tắc kiện đòi vô hiêuj hóa hay khiếu nại lạm quyền:

+ Có thể thực hiện nguyên tắc này với tất cả các hành vi nói chung hoặc với tình trạng pháp lý đặc biệt. Với điều kiện người khởi kiện không đòi thỏa thuận hoặc khôi phục một quyền nào mà việc khiếu nại chỉ mang ý nghĩa duy trì trật tự pháp lý.

+ Tính chất của khiếu nại lạm quyền han kiện đòi vô hiệu hóa:

Kiện vô hiệu hóa mang tính chất công chúng (mọi người có quyền đưa đơn kiện mà không cần sự giúp đỡ của luật sư).

Không hạn chế về mặt thời gian (trừ trường hợp về bầu cử, khiếu nại trở thành vô hiêu sau 20 ngày).

Trong cụ kiện đòi vô hiệu hóa có thể phát sinh quyền của bên thứ ba, bên thứ ba phải được triệu tập với tư cách là mộ bên và tự mình tham gia vụ kiện mà không cần có Luật sư.

Không thể từ bỏ việc kiện đòi vô hiệu hóa, không thể chuyển dịch bằng một văn bản hoặc vì lý do chết.

Tòa án hành chính có thể ra quyết định tạm đình chỉ hành vi hành chính bị kiến nếu có căn cứ cho rằng hành vi đó là một trong những căn cứ làm cơ sở cho vụ kiện.

Là tuyên án có tính chất xác nhận, nó có giá trị bắt buộc mọi người khi thi hành vì bị kiện mang tính pháp lý chung.

2-Tranh chấp liên quan tới hợp đồng hành chính

 - Toà án hành chính có thẩm quyền xét xử tất cả các tranh chấp liên quan tới hợp đồng do các cơ quan hành chính ký kết với các điều khoản về vô hiệu hóa (thẩm quyền này được giao cho Tòa án hành chính bắt đầu từ năm 1964).

- Với loại kiện này, luật quy định thời hạn là hai năm và phải thông qua Luật sư với tư cách là đại diện.

- Viện công tố có quyền yêu cầu tuyên bố vô hiệu đương nhiên, toàn bộ hay một phần đối với loại hợp đồng này và Thẩm phán xét xử có quyền quyết định sự vô hiệu đó./.


Nguồn: www.giri.ac.vn

Các tin tiếp
Các tin trước
TIÊU ĐIỂM
Xem nhiều nhất