Những tranh chấp bản quyền trong ngành thời trang: Chuyện chưa có hồi kết
22:6' 11/9/2007
Bấy lâu nay người ta vẫn nghe thấy chuyện các công ty dệt may và thời trang thường kiện nhau vì chuyện giá cả, còn chuyện bản quyền là của những ngành công nghiệp khác. Thế nhưng câu chuyện về vấn đề bản quyền trong lĩnh vực thời trang thực chất cũng nóng bỏng không kém. Điều đáng nói hơn là cho đến nay vẫn chưa có một bộ luật nào có những quy định một cách cụ thể và chi tiết đến vấn đề mang tính rất riêng này của ngành thời trang. Vụ kiện mới đây nhất mà công ty thời trang Forever 21 của Mỹ là bị đơn đang trở thành tâm điểm chú ý của các chuyên gia trong lĩnh vực này.

Lúng túng

"Tuổi đời" của những sản phẩm thời trang thường khá ngắn khi mỗi mẫu mã sản phẩm chỉ có thể tồn tại vài tháng hay cùng lắm là vài năm nên hầu hết các hãng sản xuất và các nhà thiết kế thường chỉ chú trọng đến khâu đăng ký bảo hộ nhãn hiệu. Chính vì thế mỗi khi một thương hiệu nổi tiếng nào đó tung ra những mẫu mã sản phẩm mới, ngay lập tức những sản phẩm tương tự hay giống hệt như thế ngày hôm sau sẽ xuất hiện nhưng dưới một cái tên khác với giá cả thấp hơn rất nhiều. Người ta vẫn gọi đó là những sản phẩm "nhái" và hầu hết tất cả những người tiêu dùng đều biết chuyện này nhưng chính vì yếu tố giá cả quá cạnh tranh (do không tốn chi phí cho quá trình nghiên cứu, thiết kế) nên người ta vẫn điềm nhiên chấp nhận. Người thiệt thòi cuối cùng vẫn chỉ là những doanh nghiệp làm ăn một cách chân chính. ông Charles Schumer - nghị sĩ đảng Dân chủ tại New York, đồng bảo trợ cho dự án xây dựng Luật bảo vệ bản quyền thời trang đã phát biểu: "Copy là chuyện luôn luôn diễn ra trong ngành thời trang. Mỗi năm nhóm những sản phẩm "nhái" thường chiếm khoảng 5% tổng số sản phẩm của toàn bộ ngành dệt may Hoa Kỳ và nó cũng chính là nguyên nhân gây tổn thất khoảng 181 tỷ USD cho các doanh nghiệp chân chính". Dẫu biết là vậy nhưng các nhà chức trách không chỉ của Mỹ mà còn của hầu hết các quốc gia khác vẫn không thể coi những kẻ copy này là "những kẻ phạm pháp". Họ thường lấy lý do đó là sản phẩm do khách hàng đặt và họ chỉ biết gia công. Anna Sui - một trong số 20 nhà thiết kế đã quyết định đệ đơn kiện hãng Forever 21 nói: "Yếu tố thời điểm còn quan trọng hơn. Không ít những lô sản phẩm "nhái" được tung ra thị trường trước cả sản phẩm chính gốc. Khi đó mọi sự đã đảo chiều. Khách hàng đã cho rằng chính những thương hiệu hay nhà thiết kế có tiếng mới là kẻ đánh cắp". Không ít ý kiến cho rằng cần phải mở rộng bộ luật bảo hộ nhãn hiệu hiện nay và thêm vào đó là bảo hộ cả kiểu dáng và thiết kế sản phẩm thời trang. Thế nhưng, lại có một cản trở nữa phát sinh: Ai sẽ quyết định sản phẩm nào là "nhái" và sản phẩm nào được thiết kế một cách nghiêm chỉnh nhưng lại đi theo trào lưu của thời trang tại thời điểm đó. Chính điều này đang khiến cho những nhà làm luật hết sức lúng túng.

Ai "nhái" ai?

Thật khó xử khi mà chính những nhà thiết kế, sản xuất đã đệ đơn kiện Forever 21 đôi khi cũng thừa nhận rằng mình đã "bắt chước một chút" ý tưởng của những người khác để đưa vào những mẫu thiết kế của mình. "Đó là yêu cầu của thị trường. Khi mà người mua hàng nói rằng đó là mẫu sản phẩm mà họ thích, chúng tôi có trách nhiệm phải đáp ứng", Anna Sui, một trong số những nguyên đơn trong vụ kiện đã trả lời câu hỏi của  các phóng viên bên lề phiên tòa như vậy. Bà là chủ của một hãng may mặc và thiết kế thời trang có tiếng của New York và hồi cuối tháng 8 đã quyết định cùng với 20 nhà thiết kế khác kiện hãng Forever 21 (hiện đang có hơn 400 cửa hiệu thời trang với doanh số hàng năm trên 1 tỷ USD). Nhóm những nhà thiết kế này đã cho rằng Forever 21 đang bán khoảng 26 mẫu mã sản phẩm giống hệt như những sản phẩm của họ và tất nhiên là dưới logo và tên của một hãng khác. Meghan Bryan, phát ngôn viên của Forever 21 đã không phát biểu gì về vụ kiện này. "Chúng tôi đang bán hàng trăm sản phẩm của hàng trăm nhà sản xuất khác nhau và không thể nào xác định được những thiết kế đó có phải là nguyên gốc hay là nhái". Một số nguyên đơn khác trong vụ kiện cũng đã thừa nhận rằng sản phẩm của họ có nét giống với những sản phẩm khác. Họ cho rằng những thiết kế của họ đã được biến đổi đến mức không một ai có thể nói rằng họ đang vi phạm quyền sở hữu kiểu dáng công nghiệp của người khác. "Chúng tôi không nhái ai cả. Chúng tôi chỉ tùy biến chúng và sáng tạo ra chúng trước khi sản xuất mà thôi".

Cuộc chiến này xem ra vẫn còn khá "bùng nhùng" khi mà điều kiện tiên quyết là một quy định đâu là ranh giới giữa sự "nhái" và sự "sáng tạo có kế thừa" vẫn chưa thể xác định. Hầu hết tất cả vẫn quy về một nguyên nhân chính: Yêu cầu của người tiêu dùng. "Những cô gái trẻ không rủng rỉnh tiền bạc nhưng vẫn muốn làm đẹp nên chúng tôi vẫn phải sản xuất. Họ muốn rực rỡ hơn và họ có quyền được rực rỡ. Đấy là điều không thể chối cãi", lãnh đạo của Forever 21 đã nói.

Theo Style & Life

Ý KIẾN BẠN ĐỌC VỀ BÀI VIẾT NÀY

Họ và tên : *  
Địa chỉ :  
Email : *  
Ý kiến của bạn : *

Mã bảo vệ :

 

Các tin tiếp
Các tin trước
TIÊU ĐIỂM
Xem nhiều nhất